Nostrifikasyon Nedir? Çekya ve Polonya Diploma Tanıma

Anlamı: Yabancı diplomanın yerel diplomaya eşdeğer sayılması işlemi
Çekya (lise): Krajský úřad (bölge valiliği eğitim birimi) veya üniversitenin kendi değerlendirmesi
Polonya (lise): OECD ülkesi diploması olduğu için çoğu durumda kanunen tanınır
Ön koşul: Apostilli diploma ve yerel dile yeminli tercüme

Nostrifikasyon ne demek?

Nostrifikasyon (Çekçe nostrifikace, Slovakça nostrifikácia), yabancı bir ülkede alınmış diplomanın yerel eğitim sistemindeki karşılığına eşdeğer olduğunun resmi kararla tanınmasıdır. Terim özellikle Çekya ve Slovakya’da yaygındır. Polonya ve Macaristan’da ise benzer işlem “tanıma” (uznanie, elismerés) olarak adlandırılır ve kurallar farklıdır.

Türk öğrenci için iki ayrı tanıma sorusu vardır: lise diplomasının lisans programına giriş için tanınması ve lisans diplomasının yüksek lisans girişi ya da meslek icrası için tanınması. Bu rehber önce giriş aşamasına odaklanır. Türkiye’ye dönüşte yurt dışı diplomanın tanınması ise ayrı bir süreçtir; onun için YÖK denklik rehberimize bakın.

Ülkelere göre karşılaştırma

Bu tablo genel çerçevedir. Program, üniversite ve yıl bazında farklılıklar olabileceği için kabul mektubundaki şartlar her zaman esas alınmalıdır.

Ülke	Lise diploması (lisans girişi)	Kim karar verir?
Çekya	Nostrifikasyon veya üniversitenin kabul sürecindeki kendi değerlendirmesi	Krajský úřad / devlet üniversitesi
Polonya	OECD, AB ve EFTA ülkesi diplomaları, o ülkede üniversiteye giriş hakkı veriyorsa kanunen tanınır	Gerekirse üniversite ve NAWA
Macaristan	Ayrı bir nostrifikasyon genellikle istenmez; üniversite kabulde değerlendirir	Üniversite; resmi tanıma için Oktatási Hivatal
Slovakya	Nostrifikasyon gerekebilir	Bölge eğitim birimi veya üniversite

Çekya: en ayrıntılı süreç

Çekya’da Türkiye ile diploma eşdeğerliği konusunda ikili bir anlaşma bulunmadığından, Türk lise diploması Çekçe programlara kayıt için genellikle nostrifikasyon gerektirir. Başvuru, Çekya’da ikamet edeceğiniz bölgenin valiliğine bağlı eğitim birimine (krajský úřad, odbor školství) yapılır. Prag için bu birim Prag Belediyesi’dir (Magistrát hl. m. Prahy).

Gerekli belgeler genellikle apostilli diploma, son yıllara ait apostilli transkript, alınan derslerin kapsamını gösteren belge (müfredat veya ders saatleri) ve hepsinin Çekçeye yeminli tercümesidir. Müfredat Çek sisteminden belirgin şekilde farklıysa bölge birimi bir nostrifikasyon sınavı (genellikle Çek dili, edebiyat, tarih veya alan dersleri) isteyebilir. Başvuru harcı birimden birime değişebilir; güncel tutarı ilgili birimden teyit edin.

Alternatif yol: Çek devlet üniversiteleri, kabul süreci kapsamında yabancı lise diplomasını kendileri de değerlendirebilir. Bu değerlendirme yalnızca o üniversiteye kayıt için geçerlidir ve ücretli olabilir. İngilizce programların çoğu bu yolu kullanır. Çekya’daki üniversiteler için Çekya üniversiteleri sayfamıza bakın.

Polonya: kanunen tanıma ve 2025 değişiklikleri

Polonya mevzuatı, AB, OECD ve EFTA ülkelerinde o ülkenin eğitim sistemi içinde verilen ve orada yükseköğretime giriş hakkı sağlayan lise diplomalarını kanunen tanır. Türkiye OECD üyesi olduğu için Türk lise diploması bu kapsama girer; ayrıca bir tanıma kararı gerekmez, ancak apostil ve Lehçe ya da İngilizce yeminli tercüme istenir.

Temmuz 2025’te yürürlüğe giren düzenlemelerle Polonya üniversiteleri yabancı adaylar için eğitim dilinde en az B2 seviyesinde dil belgesi aramaya başladı. Vize ve kabul tarafındaki ayrıntılar için Polonya öğrenci vizesi rehberimize bakın.

Macaristan ve Slovakya

Macaristan’da İngilizce programlara başvuran öğrencilerden genellikle ayrı bir nostrifikasyon istenmez; üniversite diplomanızı kabul sürecinde kendisi değerlendirir. Diplomanızın Macaristan’da resmi olarak tanınması gerekiyorsa (örneğin bazı meslekler veya devlet işlemleri), yetkili kurum Oktatási Hivatal (Eğitim Kurumu) bünyesindeki tanıma merkezidir. Ülke hakkında daha fazlası için Macaristan sayfamıza bakın.

Slovakya’da yabancı lise diplomasının tanınması için bölge düzeyindeki eğitim birimlerine başvurulur; bazı üniversiteler kabulü tanıma kararını sonradan sunma şartıyla verir. Slovakya’da tıp okumayı düşünen öğrenciler kayıt tarihinden önce tanıma takvimini netleştirmelidir.

Yüksek lisans adayları: lisans diplomasının tanınması

Türkiye’de lisans mezunu olup Çekya, Polonya veya Macaristan’da yüksek lisans yapmak isteyenler için tablo farklıdır. Çekya’da yükseköğretim diplomasının tanınması devlet üniversiteleri tarafından yapılır; ancak İngilizce yüksek lisans programlarının büyük kısmı başvuru sırasında diplomayı kendisi değerlendirir ve ayrı bir tanıma kararı istemez. Polonya’da yabancı yükseköğretim diplomaları ikili anlaşma veya tanıma prosedürüyle değerlendirilir; Bologna sürecine dahil bir ülkeden alınan lisans diploması pratikte çoğu yüksek lisans programına başvuru için yeterli kabul edilir. Macaristan’da ise kabul kararını üniversite verir.

Diploma Eki (Diploma Supplement) bu aşamada büyük kolaylık sağlar. Türk üniversitelerinin çoğu İngilizce Diploma Eki düzenler; belgede programın kredisi (AKTS), süresi ve seviyesi yazdığından değerlendirme hızlanır. Diploma Eki’ni mezuniyet sırasında almadıysanız üniversitenizin öğrenci işlerinden talep edin.

Tıp ve diş hekimliği öğrencileri için not: Orta Avrupa’da İngilizce tıp eğitimi alan Türk öğrenciler için asıl kritik tanıma, mezuniyetten sonra Türkiye’de yapılır. Mezuniyet sonrası YÖK denkliği ve gerekirse seviye tespit sınavı süreçlerini baştan bilin; seçim yapmadan önce Avrupa’da tıp eğitimi rehberimizi okuyun.

Belgeleri hazırlama sırası

Diplomanın ve transkriptin aslını veya noter onaylı suretini alın.
Kaymakamlık veya valilikten apostil şerhi aldırın; ayrıntı için apostil rehberimize bakın.
Hedef ülkenin diline yeminli tercüme yaptırın; Çekya bazı durumlarda Çekya’daki yeminli tercümanın çevirisini tercih eder.
Müfredat belgesini (okulun onaylı ders listesi ve haftalık saatleri) okul müdürlüğünden alın.
Başvuruyu son kayıt tarihinden en az iki üç ay önce yapın; nostrifikasyon kararı ve olası sınav zaman alır.

Kayıt günü için kontrol listesi

Bu belgelerin tamamı vize sürecinde de istenebilir. Polonya ve Çekya’daki seçenekler için Polonya lisans programları ve Çekya lisans programları sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Apostilli diploma ve transkriptin asılları
Yeminli tercümeler (hedef ülkenin dilinde veya kabul edilen dilde)
Nostrifikasyon kararı veya üniversitenin tanıma yazısı (gerekiyorsa)
Pasaport ve vize veya oturma izni
Dil belgesi ve kabul mektubu

Sık Sorulan Sorular

Çekya’da İngilizce programlar için nostrifikasyon gerekir mi?

Çoğu İngilizce programda üniversite, yabancı lise diplomasını kabul süreci içinde kendisi değerlendirir; ayrıca bölge birimine nostrifikasyon başvurusu gerekmeyebilir. Çekçe programlarda ise nostrifikasyon genellikle zorunludur.

Nostrifikasyon sınavı nedir?

Çekya’da bölge eğitim birimi, Türk müfredatının Çek müfredatından belirgin şekilde farklı olduğunu düşünürse belirli derslerden sınav isteyebilir. Sınav konuları kararda belirtilir ve sınav Çekçe yapılır.

Polonya’da Türk lise diploması tanınıyor mu?

Polonya, OECD ülkelerinde verilen ve o ülkede üniversiteye giriş hakkı sağlayan lise diplomalarını kanunen tanır; Türkiye OECD üyesidir. Yine de apostil ve yeminli tercüme istenir.

Nostrifikasyon ne kadar sürer?

Çekya’da bölge birimleri kararı genellikle yasal süre içinde verir, ancak eksik belge veya sınav gerekirse süre birkaç aya uzayabilir. Bu nedenle başvuruyu kayıt tarihinden aylar önce yapmak gerekir.

Son güncelleme: 24 Ekim 2026. Kurallar değişebilir; başvuru öncesinde güncel durumu birlikte kontrol ediyoruz.

Nostrifikasyon Nedir? Çekya, Polonya, Macaristan ve Slovakya’da Diploma Tanıma