Üniversite · · 5 dk okuma

İngiltere’de Hangi Bölüm Okunur? Bölüm Seçimi, Ders Şartları ve Staj Yılı

İngiltere’de bölüm seçimi: bölümlere göre ders şartları, BA/BSc/MEng farkı, joint honours, staj yılı ve Türk öğrencilerin sık yaptığı hatalar.

Türkiye’deki tercih mantığı İngiltere’de neden işlemez?

Türkiye’de çoğu öğrenci önce puanını görür, sonra tercih listesine bakar. İngiltere’de sıra tersinedir: önce bölüme karar verirsiniz, başvurunun geri kalanını da o bölüme göre kurarsınız.

Bunun pratik bir sebebi var. UCAS’ta en fazla beş tercih yapabilirsiniz ve beşi için de tek bir kişisel beyan yazarsınız. Bir tercihinizi bilgisayar bilimine, birini psikolojiye, birini de işletmeye yazarsanız, kişisel beyanınız hiçbirine tam oturmaz. Kabul komisyonu da bunu ilk paragrafta fark eder.

İkinci fark: İngiltere’de “önce okuyayım, bölümü sonra seçerim” seçeneği çok sınırlıdır. Amerikan sistemindeki gibi bölümsüz başlangıç neredeyse yoktur. İlk haftadan itibaren seçtiğiniz alanın derslerini alırsınız. Lisans 3 yıl sürdüğü için bu odak bir avantajdır, ama yanlış seçimin bedeli de daha ağırdır. Tek istisna İskoçya’dır: 4 yıllık lisansın ilk iki yılında farklı alanlardan ders almak mümkündür. Ayrıntılar İskoçya’da üniversite okumak yazımızda.

Karar vermeden önce cevaplanması gereken üç soru

1. Üç yıl boyunca her gün ne okuyacağım? Bölüm adına değil, modül listesine bakın. Aynı adı taşıyan iki “Economics” programından biri yoğun matematik ve ekonometri isterken, diğeri politik ekonomi ve tarih ağırlıklı olabilir. Üniversitelerin bölüm sayfalarında yıl yıl zorunlu ve seçmeli dersler yazar. Bunu okumadan karar vermeyin.

2. Mezun olunca nerede çalışmak istiyorum? Hukuk, mimarlık, tıp, eczacılık ve klinik psikoloji gibi düzenlenmiş mesleklerde İngiltere diploması, Türkiye’de mesleği doğrudan yapma hakkı vermez. YÖK denkliğinin yanında ek sınav ya da staj şartları çıkabilir. Türkiye’ye dönmeyi planlıyorsanız bu konuyu başvurudan önce netleştirin.

3. Lisede hangi dersleri aldım? Birçok bölüm belirli derslerde başarı ister. Bu şart, özellikle foundation programında hangi modülleri seçeceğinizi de belirler.

Bölümlere göre sık görülen ders şartları

Bölüm alanıSık istenen derslerNot
EkonomiMatematikÜst sıradaki üniversitelerin çoğunda zorunlu. İşletme genellikle bu şartı koymaz.
MühendislikMatematik ve fizikKimya mühendisliğinde kimya da istenir.
Bilgisayar bilimiMatematikBazı üniversiteler ileri matematiği tercih sebebi sayar.
Tıp, diş hekimliğiKimya ve biyolojiUCAT sınavı ve mülakat da vardır.
PsikolojiÇoğunlukla zorunlu ders yokFen veya matematik dersi avantaj sağlar.
HukukBelirli ders şartı yokBazı üniversiteler LNAT sınavı ister.
MimarlıkPortfolyoBazı okullar matematik veya sanat dersi de ister.

Türk lise diplomasıyla doğrudan birinci sınıfa kabul sınırlıdır. Öğrencilerin çoğu önce bir yıllık foundation programına girer. Foundation programları da alana göre ayrılır: işletme, mühendislik, fen bilimleri, sanat ve tasarım gibi. Yani bölüm kararı aslında foundation başvurusunda verilir. Ayrıntılar için İngiltere foundation programı ve tıp hedefleyenler için İngiltere’de tıp okumak yazılarımıza bakabilirsiniz.

Derece adları ne anlatır? BA, BSc, BEng, MEng

  • BA ve BSc: 3 yıllık lisans (İskoçya’da 4 yıl). Aynı bölüm bir üniversitede BA, diğerinde BSc olabilir. Asıl fark derece adında değil, modüllerdedir.
  • BEng ve MEng: Mühendislikte BEng 3 yıllık lisanstır. MEng ise lisans ve yüksek lisansı tek programda birleştiren 4 yıllık “integrated master” derecesidir. İngiltere’de chartered engineer olmayı düşünenler için akredite MEng daha doğrudan bir yoldur.
  • MSci, MChem, MPhys: Fen bilimlerinde aynı mantıkla 4 yıllık integrated master programları.
  • MPharm: Eczacılık, 4 yıl.
  • LLB: Hukuk lisansı.

Single honours, joint honours ve “with” programlar

Single honours tek bir alanın okunduğu klasik programdır. Joint honours ise iki alanı kabaca eşit ağırlıkta birleştirir: “Economics and Politics” veya “Psychology and Philosophy” gibi. Adında “with” geçen programlarda ana alan ağırlıklıdır, ikinci alan yan dal gibidir. “Business with Marketing” buna bir örnektir.

İki alan arasında kararsız kalan öğrenci için joint honours iyi bir çözüm gibi görünür. Yine de iki noktaya dikkat edin: İki bölümün giriş şartlarını da karşılamanız gerekir. Ders programınız iki bölümün takvimine bölündüğü için de bir alanı tek başına okuyan arkadaşlarınız kadar derine inemeyebilirsiniz.

Staj yılı: 3 yıllık lisansı 4 yıla çıkarmaya değer mi?

Birçok bölümde ikinci ve son yıl arasına bir staj yılı (placement year veya sandwich year) eklenebilir. Öğrenci bu yılı bir şirkette maaşlı olarak çalışarak geçirir. Program 4 yıla çıkar ama bu yılın harcı tam harçtan çok daha düşüktür. Örneğin Brunel University of London bu yıl için 2026/27’de 1.290 £ açıklamıştır. Staj programın parçası olduğu için Student vizesiyle yapılabilir.

Staj yeri genellikle öğrenci tarafından bulunur. Üniversitenin kariyer ofisi ilan, CV ve mülakat desteği verir ama yer garantisi vermez. Mezuniyette iş deneyimi olan bir CV ile çıkmak, özellikle işletme, mühendislik ve bilgisayar bölümlerinde ciddi fark yaratır. Ayrıntılar: Sandwich year nedir?

Sıralamadan fazlası: hangi verilere bakmalı?

Genel üniversite sıralaması bölüm seçimi için tek başına yeterli değildir. Şunlara da bakın:

  • Discover Uni: İngiltere’nin resmî karşılaştırma sitesi (discoveruni.gov.uk). Bölüm bazında öğrenci memnuniyeti anketi (NSS) sonuçlarını ve mezunların 15 ay sonraki çalışma durumunu gösterir.
  • Bölüm sıralamaları: The Complete University Guide ve The Guardian gibi kaynaklar bölüm bazında sıralama yayımlar. Genel sıralamada orta sıradaki bir üniversite, belirli bir bölümde ilk ona girebilir.
  • Değerlendirme yöntemi: Notun ne kadarı sınavdan, ne kadarı ödev ve projeden geliyor? Uzun sınavlarda zorlanan öğrenci için bu çok şey değiştirir.
  • Akreditasyon: Mühendislikte Engineering Council, psikolojide British Psychological Society (BPS), muhasebede ACCA veya ICAEW muafiyetleri.

Genel tablo için İngiltere’nin en iyi üniversiteleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Ön görüşmelerde en sık karşılaştığımız üç hata

  1. Popüler diye seçmek. “Bilgisayar herkesin okuduğu bölüm” diye başvuran ama matematikten hoşlanmayan öğrenci, ilk yılda algoritma ve ayrık matematik derslerinde zorlanır.
  2. İşletme ile ekonomiyi aynı sanmak. Ekonomi teorik ve matematik ağırlıklıdır. İşletme ise yönetim, pazarlama ve finans gibi uygulama alanlarına odaklanır.
  3. Türkiye planını hesaba katmamak. Hukuk ya da mimarlık okuyup Türkiye’de çalışmak isteyen öğrenci, denklik sürecini mezuniyetten sonra öğrenmemeli.

Hâlâ kararsızsanız

Kararsızlık normaldir ve genelde birkaç küçük adımla çözülür. Birçok İngiliz üniversitesi bölüm sayfalarında örnek dersler ve online tanıtım dersleri yayımlar. Lise yıllarında katılınan akademik bir yaz programı da bir alanı yakından görmenin iyi bir yoludur: liseliler için İngiltere yaz okulu. Bir alana ilgi duyuyorsanız, o alanda bir kitap okumak ya da kısa bir online kurs bitirmek hem kararınızı netleştirir hem de kişisel beyanınıza somut bir cümle kazandırır.

Bölüm seçimini birlikte yapalım

Ücretsiz ön görüşmede lise derslerinizi, ilgi alanlarınızı ve mezuniyet sonrası planınızı birlikte konuşuyor, hedefinize uyan bölümleri ve üniversiteleri karşılaştırmalı olarak sunuyoruz. Başvuru adımları için İngiltere üniversite başvurusu rehberimize, program seçenekleri için İngiltere’de lisans sayfamıza bakabilirsiniz. İzmir’deki İngiltere Üniversite Temsilciliği ofisimize gelebilir ya da ücretsiz görüşme için başvurabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İngiltere’de üniversiteye girdikten sonra bölüm değiştirilebilir mi?

Mümkündür ama kolay değildir. Genellikle ilk yılın başında, yeni bölümün giriş şartlarını karşılıyorsanız ve kontenjan varsa değişiklik yapılabilir. Student vizesiyle okuyan öğrencilerde bölüm değişikliği vize koşullarını da etkileyebileceği için üniversitenin uluslararası öğrenci ofisine danışmak gerekir.

UCAS’ta farklı bölümlere başvurabilir miyim?

Teknik olarak evet, ama beş tercih için tek bir kişisel beyan yazıldığından birbirine yakın bölümleri seçmek gerekir. Birbirinden çok farklı bölümlere yapılan başvurularda kişisel beyan hiçbir bölüme tam uymaz.

Joint honours ile single honours arasındaki fark nedir?

Single honours tek bir alanın okunduğu programdır. Joint honours ise iki alanı kabaca eşit ağırlıkta birleştirir. Joint honours için iki bölümün de giriş şartlarını karşılamak gerekir.

Staj yılı (placement year) zorunlu mu?

Hayır. Birçok bölümde isteğe bağlıdır ve lisansı 3 yıldan 4 yıla çıkarır. Staj yılının harcı tam harçtan çok daha düşüktür ve staj programın parçası olduğu için Student vizesiyle yapılabilir.

MEng ile BEng arasında hangisini seçmeliyim?

BEng 3 yıllık lisanstır, MEng ise lisans ve yüksek lisansı birleştiren 4 yıllık bir programdır. İngiltere’de chartered engineer olmayı hedefleyenler için akredite MEng daha doğrudan bir yoldur; ayrıca bir yüksek lisans yapmayı düşünenler BEng ile başlayabilir.

Tampa Yurtdışı Eğitim

15 yıldır öğrencilerin yurt dışı eğitim yolculuğunda rehberlik eden danışmanlık ekibi. İzmir ve Aydın ofisleri, İzmir’de İngiltere Üniversite Temsilciliği.

Son güncelleme:

Bize yazın